|
'Zolang de voorraad strekt...' in de pers>> interview met de auteurs in 'Whisky etc.' >> artikel nav perspresentatie in 'Amersfoort Nu'
In het oktobernummer van het tijdschrift Whisky etc. is een interview opgenomen met de auteurs van 'Zolang de voorraad strekt...': Ron Kercher en Bart Schenkels. Auteur is Jaap Vissering. Hieronder het artikel, met dank aan Whisky etc.:
“Oude blends beter en lekkerder dan meeste nieuwe malts” door Jaap Vissering
Ron Kercher en Bart Schenkels zijn brothers in blends. Daarnaast werken ze samen, Bart als journalist/tekstschrijver en Ron vooral als grafisch vormgever en aanreiker van de communicatie-mix voor websites en andere uitingen van marketing en reclame. Ze hebben menige co-productie op hun naam staan, zoals lang geleden - we hebben het over de beginjaren tachtig van de vorige eeuw- het boekje “Utrecht aan tafel”. Voor deze restaurantgids offerden zij zichzelf op als proefkonijnen, want, zegt Ron: “We zijn allebei gek op lekker eten.” Op een avond bestelden ze cognac bij het afsluitende kopje koffie. Cognac? Alweer cognac? Wilden de heren niet eens een glaasje whisky proberen? Het restaurant had een digestivenkaart waar niet minder dan acht whisky’s op prijkten, in die tijd niet uniek, maar wel bijzonder. Het werd een MacAllan, en het zaadje was geplant. Bart: “Sindsdien zijn we in de ban van whisky.”
VAN WEES
De heren kennende zou uit die passie ongetwijfeld een whiskyboek voortvloeien. Maar wat voor whiskyboek? Alles over whisky is al beschreven en de doublures zijn talloos. Ze besloten om eens te gaan praten met Han van Wees, de Amersfoortse eminence grise whiskykenner bij uitstek. Bij meneer Van Wees gaat het overigens niet over whisky alleen, hij heeft in Nederland meer kennis van en ervaring met gedistilleerde dranken dan wie dan ook.
Uren zaten Schenkels en Kercher met Van Wees rond de tafel. De kern van het betoog van de heer Van Wees was: “Concentreer je op oude blended whisky’s. Tot de jaren zeventig van de vorige eeuw is de kwaliteit daarvan beter dan alles wat er daarna is gekomen.”
Sterker nog: “Deze blended whisky’s van vroeger zijn beter dan 80 procent van de moderne malt whisky’s. En wat geldt voor de blends van toen, geldt al helemaal voor de malt whisky die destijds is gestookt. Zulke goede whisky wordt niet meer gemaakt.”
SNEL ZIJN
Ron en Bart knoopten dit verhaal goed in hun oren en besloten de proef op de som te nemen. Tegelijkertijd rijpte het plan om het whiskyboek te gaan, een boek met het verhaal en het beeldmateriaal over oude blended whisky’s. De titel: “Zo lang de voorraad strekt…”, ondertitel: “Waarom whisky vroeger zoveel beter smaakte”.
Ron: “In dit boek vertellen wij hoe je zelf op zoek kunt gaan naar whisky’s van vroeger en de blends van toen. Maar je moet snel zijn, geduld hebben en liefst ook bereid zijn om een flink bedrag voor één fles whisky uit te geven. Er is nog wel oude whisky te vinden, maar slechts zo lang de voorraad strekt…”
WAAR VIND JE ZE
Het boek is trouwens al bijna af en komt binnenkort in druk. Het is bijzonder rijk geïllustreerd met vooral prachtige etiketten van whisky’s uit vervlogen tijden. Maar waar vind je die oude blends? Soms op een van de whiskyveilingen (Bart en Ron ervaren www.whiskyauction.com als een betrouwbaar adres), maar de meeste op het internet via e-bay. Enkele flessen, maar ook wel eens partijtjes worden daar aangeboden. De brothers in blends begonnen in snel tempo te verzamelen, in twee jaar tijd kwamen er voor in totaal rond de 15.000 euro zo’n 600 flessen hoofdzakelijk oude blended whisky’s binnen. Vooral Ron kent de weg goed op het internet, voor hem is het een sport om online mooie en zeldzame flessen te scoren. Hij ontruimde de computerboekenkast in zijn studio te Nieuwegein en zette er de flessen whisky voor in de plaats. Van de “buit” werden alle etiketten gefotografeerd, zij zijn afgedrukt in het boek dat op stapel staat. Veel flessen werden opengemaakt, want wat Han van Wees betoogt wilden de heren uiteraard aan den lijve zelf ondervinden. Na vele proefsessies onderschrijven zij de stelling: die oude zijn veel lekkerder dan de jonge.
Er komen twee flessen op tafel van een merk blended whisky dat bij elke slijter te koop is. Het zou een beetje flauw zijn om het merk te noemen, want wat nu volgt geldt ook voor al die andere wereldbekende whiskymerken die de slijterij nu in het assortiment voert. Het gaat om een fles whisky uit 2008 en eentje van hetzelfde merk uit 1974, die eind zestiger jaren van de vorige eeuw is gebotteld. De 2008 is vrij scherp van smaak, veel aroma is niet aanwezig en het mondgevoel geeft vooral aan dat je een slokje alcohol tot je hebt genomen. De 1974 is zacht, mollig, vertoont een breed palet aan aroma’s en heeft een fluweelachtige afdronk. Een wereld van verschil. “Zo vergaat het ons steeds,” zegt Ron, “Met alle merken.”
VANWAAR DIE VERSCHILLEN?
Hebben zij een verklaring voor dit smaak- en kwaliteitsverschil?
De blend brothers denken dat het een optelsom is van de volgende factoren:
. De huidige vorm van stoomverhitting levert een distillaat op met minder smaak en aroma,
. Er zijn steeds minder goede vaten beschikbaar,
. Milieueisen leggen de whiskyproductie gedeeltelijk aan banden, wat de kwaliteit niet per se bevordert,
. In de “oude” blends kwam meer single malt whisky terecht dan in de huidige, die het vooral met een groter percentage grain whisky moeten doen,
. De meeste distilleerderijen besteden het mouten van de gerst uit, waardoor ze daar geen controle meer over hebben en het risico bestaat dat je steeds meer “eenheidsworst” krijgt. Ofwel: “De productie wordt steeds grootschaliger, waardoor de kwaliteit achteruit loopt.”
Ron Kercher verdeelt de oude blended whisky’s globaal onder in drie verschillende perioden en ook prijsklassen.
We hebben het over Schotse blends only. Ierse doen niet mee: Bart: “Ierse blends, dat is een verhaal apart. Hele oude Ierse whisky is verschrikkelijk. Vooral in de tijd van de drooglegging werd veel Ierse whisky naar Amerika gesmokkeld. Omdat daar veel druk op stond, werden ze soms gelagerd in vaten met roestige spijkers, of in fusten waar haring in was verpakt. Afblijven van die whisky.”
Met de whisky’s mee komen de aardige prullaria en parafernalia. Een zilveren afsluitdop om de toegang tot inhoud van je favoriete fles te blokkeren, een whiskyfles bij wijze van sigarettendispenser, gietijzeren maatkraantjes zoals deze in pubs en bars werden gebruikt, wat je op e-bay allemaal niet kunt vinden…
Wat het vinden en zoeken betreft, zetten Schenkels en Kercher in hun boek de lezers op verschillende manieren op het spoor: oude blends, hoe er aan te komen. Wat zijn de valkuilen als je bestelt op het internet of via een veiling? De typografie op het etiket, of een bepaald soort clipsluiting, kunnen een periode aangeven. Dat soort tips. Bart: “Wij delen onze ervaring ruimhartig met de lezer van het boek. Maar uiteindelijk is het toch een zoektocht die ieder voor zichzelf moet doen.”
Wordt vervolgd, met een zoektocht naar “de vloeibare snoepjes onder de oude single malts.”
>> klik hier voor de website van Whisky etc.
Kees Quaadgras in Amersfoort Nu:
Zo lang de voorraad strekt...
Dat van Wees het eerste exemplaar kreeg is niet zo vreemd. De schrijvers, Ron Kercher en Bart Schenkels, zijn hem veel verschuldigd. Tijdens meerdere, langdurige interviewsessies vertelde Van Wees honderduit over zijn leven en ervaringen met whisky en allerlei zaken die daar mee samen hangen.
Vandaar ook dat een deel van het boek de geschiedenis beschrijft van de slijterij Van Wees. Hoe ondanks tegenwerking van de gemeente Amersfoort - verteld in sappige anekdotes - Van Wees langzamerhand voet aan de grond kreeg. En hoe hij een enorme slag wist te slaan door alle whisky op te kopen uit een in de Nieuwe Waterweg bij Rotterdam gezonken schip.
Daardoor ook ontdekte Van Wees dat de Schotse distilleerders A-, B- en C-kwaliteiten maakten. De uiteindelijke kwaliteit werd bepaald door het fust waar in de drank werd opgeslagen, en het ene fust is het andere niet. De A-kwaliteit was en is alleen bestemd voor landen waar de whisky in dollars werd betaald. Nederland kreeg en krijgt altijd B-kwaliteit. Van Wees kon een tijd lang A-kwaliteit verkopen. De flessen vlogen de winkel uit, en dat gold ook voor de wijn en champagne van de bodem van de Waterweg.
De verhalen van de Amersfoortse whiskykenner waren ook de aanleiding voor het eigenlijke thema van het boek: hoe het komt dat de blended whisky's - samengesteld uit gemoute gerstwhisky's en graanwhisky's - tot in de jaren zestig van de vorige eeuw een aanzienlijk hogere kwaliteit hadden dan de huidige blended whisky's en zelfs beter dan veel huidige maltwhisky's.
Oorzaken zijn veranderingen in het distillatieproces, zoals verwarming met stoomleidingen in plaats van met kolen, het gebruiken van aangeleverde in plaats van zelf met turf gerookte gerst, en het tekort aan geschikte, houten vaten. Zo gaat meer effectiviteit ten koste van kwaliteit.
Her en der op de wereld bestaan nog kleine voorraadjes klassieke blended whisky's, al zal het soms om een enkele fles gaan. Ze worden echter steeds zeldzamer, en daarmee duurder. En er komt een moment, dan is het gewoon op. Dit verklaart de titel van het boek.
Zolang de voorraad strekt... is door Ron Kercher & Bart Schenkels in eigen beheer uitgegeven, in een oplage van tweeduizend stuks. Het is een rijk - met vooral whisky-etiketten - geïllustreerd lees- en kijkboek geworden, gebonden, goed verzorgd, in een formaat van 28 x 28 cm. Het kost 34,50 euro en is behalve via www.zolangdevoorraadstrekt.org bij enkele speciaalzaken te koop.
|
